Geleneksel Otoriteden Dijital Entelektüelliğe: Dijital Dindarlığın ve Dini Temsillerin Dönüşümü

Bu çalışma, dijital medya ekolojisinin dini söylemi nasıl dönüştürdüğünü teorik bir yaklaşımla ele almaktadır. Bu bağlamda, geleneksel dini otoritelerin dijital uzamda uğradığı yapısal değişimler kuramsal düzeyde tartışılmaktadır. Literatürde dijitalleşmenin teknik bir aktarım aracından ziyade yeni bir ‘görünürlük rejimi’ inşa ettiği bilinmekle birlikte, dini aktörlerin teolojik temsilcilerden medeniyet, şehir ve sanat gibi disiplinlerle eklemlenen ‘kamusal entelektüel’ figürlerine evrilme süreci akademik bir boşluk olarak değerlendirilmektedir. Çalışma, Hennry Jenkins’in ‘yakınsama kültürü’ ve Michel Foucault’nun ‘hakikat rejimi’ kavramlarını teorik bir zemin alarak dijital uzamda dini meşruiyetin kuramsal onaydan ziyade entelektüel sermaye ve performans aracılığıyla nasıl inşa edildiğini sorgulamaktadır. Nitel bir literatür taramasına ve mevcut lisansüstü çalışmaların sentezine dayanan çalışmada, dijitalleşmenin dini otoriteyi yatay düzlemde parçalarken dindarlık deneyimini katılımcı bir kültürün parçası haline getirdiği tespit edilmiştir. Bu dönüşümün dini öznelerin kendilik algıları üzerindeki sosyo-psikolojik etkileri, gelecek araştırmalar için yeni bir ufuk olarak sunulmaktadır. Çalışma, ampirik bir saha araştırması yerine mevcut teorik tartışmaların ve akademik metinlerin eleştirel değerlendirmesiyle sınırlandırılmıştır.

This study theoretically examines how the digital media ecology transforms religious discourse. Within this framework, the structural shifts experienced by traditional religious authorities in the digital space are discussed on a conceptual level. Although existing literature acknowledges digitalization as the architect of a new regime of visibility rather than a mere technical medium of transmission, the evolution of religious actors from theological representatives into ‘public intellectuals’ integrated with fields such as civilization, the city, and the arts remains an under-researched academic gap. In this context, this research re-reads the current academic literature through Henry Jenkins convergence culture and Michel Foucault’s regime of truth theories. It questions how religious legitimacy in the digital space is constructed through intellectual capital and performance rather than institutional endorsement. Relying on a qualitative literature review and a synthesis of contemporary postgraduate studies, the study argues that while digitalization fragments religious authority on a horizontal level, it integrates the experience of religiosity into a participatory culture. The socio-psychological impacts of this transformation on the self-perception of religious subjects are offered as a prospective horizon for future research. The scope of this study is limited to a critical evaluation of current theoretical debates and academic texts rather than empirical field research.