Türkiye’de YouTube İçeriklerinde Velâyet-i Fakih: Dijital Temsil, Rejim Algısı ve Şiî Siyaset

Bu çalışma, Türkiye’de YouTube içeriklerinde velâyet-i fakih kavramının nasıl temsil edildiğini incelemektedir. YouTube’da yayımlanan Türkçe 16 video, yorumlayıcı nitel araştırma deseni ve söylem duyarlı nitel içerik analiziyle çözümlenmiştir. Analiz, kavramın dört ana temsil biçimiyle dolaşıma girdiğini göstermiştir: Rejim-merkezli temsil, doktriner-tarihsel temsil, jeopolitik yorumlayıcı temsil ve dinî-meşrulaştırıcı/lider-kültü temsili. Bulgulara göre velâyet-i fakih dijital mecralarda teknik bir Şiî siyaset doktrini olarak kalmamakta; İran rejimini açıklayan, Şiîlik algısını şekillendiren, bölgesel siyaseti yorumlayan ve bazı içeriklerde dinî bağlılık üreten çok katmanlı bir temsil aracına dönüşmektedir. Böylece çalışma, mezhebî-siyasal bir kavramın dijital kamuda nasıl sadeleştirildiğini, siyasallaştırıldığını ve farklı otorite biçimleri tarafından yeniden anlamlandırıldığını ortaya koymaktadır.

This study examines how the concept of wilāyat al-faqīh is represented in Turkish-language YouTube content. Based on a qualitative, discourse-sensitive content analysis of sixteen videos, the article identifies four main modes of representation: regime-centered, doctrinal-historical, geopolitical- interpretive, and religious-legitimizing/leader-cult representations. The findings show that wilāyat al-faqīh does not circulate merely as a technical doctrine of Shi‘i political thought. Rather, it becomes a multilayered digital signifier through which the Iranian regime, Shi‘i identity, regional politics, and religious loyalty are interpreted. The article therefore contributes to digital religion studies by showing how a sectarian-political concept is simplified, politicized, and rearticulated by different actors within the Turkish digital public sphere.